ดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร คืออะไร…?

1. เป็นรายได้ที่เกิดจากการถือครองสินทรัพย์ เงินฝากธนาคารจัดเป็นสินทรัพย์หมุนเวียน เนื่องจากมีสภาพคล่องสูงและความเสี่ยงต่ำ ดอกเบี้ยเงินฝากจึงเป็นผลตอบแทนจากการถือครองสินทรัพย์ดังกล่าว ไม่ใช่รายได้จากการดำเนินงานหลักของกิจการ แต่เป็นรายได้ประกอบ

2. อัตราดอกเบี้ยและเงื่อนไขแตกต่างกันตามประเภทเงินฝาก เงินฝากออมทรัพย์ เงินฝากประจำ หรือเงินฝากพิเศษ มีอัตราดอกเบี้ย วิธีการคำนวณ และรอบการจ่ายดอกเบี้ยที่แตกต่างกัน นักบัญชีควรศึกษารายละเอียดของสัญญาเงินฝากแต่ละบัญชี เพื่อประเมินช่วงเวลาที่ดอกเบี้ยเกิดขึ้นอย่างถูกต้อง

3. อาจมีภาษีหัก ณ ที่จ่ายเข้ามาเกี่ยวข้อง สำหรับบุคคลธรรมดาในประเทศไทย ดอกเบี้ยเงินฝากมักถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตรา 15% การหักภาษีดังกล่าวไม่ได้ทำให้รายได้ลดลงในเชิงบัญชี แต่ต้องบันทึกภาษีที่ถูกหักไว้เป็นสินทรัพย์ เพื่อใช้เป็นเครดิตภาษีในอนาคต

4. ต้องรับรู้รายได้ตามระยะเวลา ไม่ใช่ตามวันที่เงินเข้า แม้ธนาคารจะยังไม่โอนดอกเบี้ยเข้าบัญชี ณ วันสิ้นงวดบัญชี แต่หากดอกเบี้ยได้เกิดขึ้นแล้วตามช่วงเวลา นักบัญชีต้องบันทึกเป็นรายได้ค้างรับ เพื่อให้ข้อมูลทางการเงินสะท้อนความเป็นจริง

แนวทางการบันทึกบัญชีดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร
          กรณีที่ 1 : ได้รับดอกเบี้ยเงินฝาก (ไม่มีการหักภาษี)
                    ตัวอย่าง
                              ธนาคารโอนดอกเบี้ยเงินฝากจำนวน 5,000 บาท เข้าบัญชีเงินฝากของกิจการ
                                        การบันทึกบัญชี
                                                  Dr. เงินฝากธนาคาร 5,000
                                                            Cr. รายได้ดอกเบี้ยรับ 5,000
                              * หมายเหตุ : กรณีนี้เป็นรูปแบบพื้นฐานที่สุด เนื่องจากไม่มีผลกระทบด้านภาษี สามารถรับรู้รายได้พร้อมกับการเพิ่มขึ้นของเงินฝากได้ทันที


          กรณีที่ 2 : ได้รับดอกเบี้ยและถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย
                    ตัวอย่าง
                              ดอกเบี้ยเงินฝาก 5,000 บาท
                              ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 15% เป็นจำนวน 750 บาท
                              กิจการได้รับเงินสุทธิ 4,250 บาท
                                        การบันทึกบัญชี
                                                  Dr. เงินฝากธนาคาร 4,250
                                                  Dr. ภาษีเงินได้ถูกหัก ณ ที่จ่าย 750
                                                            Cr. รายได้ดอกเบี้ยรับ 5,000
                              * หมายเหตุ : บัญชี “ภาษีเงินได้ถูกหัก ณ ที่จ่าย” จัดเป็นสินทรัพย์หมุนเวียน เนื่องจากกิจการมีสิทธิเรียกร้องเพื่อนำไปหักออกจากภาษีเงินได้ที่ต้องชำระเมื่อยื่นแบบแสดงรายการภาษี


          กรณีที่ 3 : การรับรู้ดอกเบี้ยค้างรับ ณ วันสิ้นงวดบัญชี
                    ตัวอย่าง
                              ณ วันที่ 31 ธันวาคม ดอกเบี้ยเงินฝากเกิดขึ้นแล้วจำนวน 2,000 บาท แต่ธนาคารจะโอนเงินดังกล่าวในเดือนถัดไป
                                        การบันทึกบัญชี ณ วันสิ้นงวด
                                                  Dr. ดอกเบี้ยค้างรับ 2,000
                                                            Cr. รายได้ดอกเบี้ยรับ 2,000
                              * หมายเหตุ : การบันทึกนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้รายได้ในงวดบัญชีสะท้อนความเป็นจริง แม้ยังไม่มีเงินสดไหลเข้า

                                        เมื่อได้รับเงินจริงในงวดถัดไป
                                                  Dr. เงินฝากธนาคาร 2,000
                                                            Cr. ดอกเบี้ยค้างรับ 2,000


การนำเสนอรายการดอกเบี้ยเงินฝากในงบการเงิน
          • งบกำไรขาดทุน : ดอกเบี้ยเงินฝากแสดงในหมวดรายได้อื่นหรือรายได้ทางการเงิน ขึ้นอยู่กับนโยบายการนำเสนอของกิจการ
          • งบแสดงฐานะการเงิน : ประกอบไปด้วย
                    ○ เงินฝากธนาคาร แสดงเป็นสินทรัพย์หมุนเวียน
                    ○ ดอกเบี้ยค้างรับ และภาษีเงินได้ถูกหัก ณ ที่จ่าย แสดงเป็นสินทรัพย์หมุนเวียนเช่นเดียวกัน
          การแสดงรายการอย่างถูกต้องช่วยให้ผู้ใช้งบการเงินเข้าใจแหล่งที่มาของรายได้ สภาพคล่อง และผลการดำเนินงานของกิจการได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

มุมมองนักบัญชี ที่ไม่ควรมองข้าม
          แม้ดอกเบี้ยเงินฝากจะเป็นรายได้ที่มีมูลค่าไม่สูงเมื่อเทียบกับรายได้จากการดำเนินงานหลัก แต่เป็นรายการที่ ละเลยไม่ได้ เนื่องจากมีผลต่อกำไรสุทธิ ภาษีเงินได้ และเป็นข้อมูลที่หน่วยงานภาครัฐสามารถตรวจสอบได้จากข้อมูลของธนาคารโดยตรง
          บทความนี้สามารถใช้เป็นพื้นฐานสำหรับการจัดทำคู่มือบัญชีของกิจการ หรือการอ้างอิงในการปฏิบัติงานจริง ทั้งนี้สามารถปรับรายละเอียดเพิ่มเติมให้เหมาะสมกับกรณีเฉพาะ เช่น นิติบุคคล บุคคลธรรมดา หรือกิจการที่มีเงินฝากจำนวนมากได้ตามความเหมาะสม

เขียนและเรียบเรียงโดย : บริษัท โปรซอฟท์ ซีอาร์เอ็ม จำกัด | 14 มกราคม 2569